Kimileri için sneaker dendiğinde ilk akla gelen, kimileri için günlük hayatının vazgeçilmezi, kimileri için ise modanın seyrini değiştiren sneaker serisi; Nike Air Max. 2014’ten bu yana 26 Mart tarihinde kutlanan Air Max Day’in anısına, Air Max’in tarihine ve unutulmaz modellerine yakından bakalım.

70’li yılların özellikle ikinci yarısında, spor giyim endüstrisi içerisinde sporcuların performansını arttırma adına yapılan çalışmalar giderek artmış, yeni materyaller bulma arayışı büyük bir ivme kazanmıştı. Sporcuların, yoğunlukla da koşucuların istekleri ve arzuları ile şekillenen bir çok sneaker tasarım modeli ortaya çıkıyor, hazırlanan tasarımlarda çoğunlukla ayak tabanına uygulanan kuvveti azaltmaya, ağırlığı düşürmeye ve topuktaki desteği arttırmaya yönelik çalışmalar ağırlık kazanıyordu. O dönemde, basketbol ve koşu gibi sporlara odaklanan Nike, yaptığı benzer ve yoğun çalışmaların sonucunda yenilikçi bir buluşa imza atmayı başardı. Takvimler 1978 yılını gösterdiğinde, ilk kez hava yastıklama teknolojisini bir sneakerda kullanma fikri gerçeğe dönüştü.

Bu tam anlamıyla bir ilkti. Bu sıra dışı fikir, eski NASA çalışanı ve uzay bilimleri mühendisi Frank Rudy tarafından geliştirilmişti. Rudy’nin Air ünitesi, 1978’deki Honolulu Maratonu öncesi limitli bir üretimle piyasaya sunulan Nike Air Tailwind’ler ile, ilk kez bir sneakerda kullanılmıştı. Bu da Air Tailwind’leri, ilk hava tabanlı yastıklama teknolojisinin kullanıldığı sneaker olarak tarihe geçiriyordu.

Tinker Hatfield: Nike Tasarımların Arkasındaki Beyin - stilsokak
Tinker Hatfield

Nike’ın yenilikçi yastıklama teknolojisi Nike Air, fikrin ilk kez uygulanmasının ardından devam eden süreçte Nike tarafından bir çok sneakerda kullanıldı. Giderek tüketicilerden olumlu tepkiler alan Nike Air, 1982 yılında Bruce Kilgore tarafından tasarlanan ikonik Air Force 1 modelinde de, 1985 yılında Peter Moore imzasıyla tasarlanan Air Jordan 1’de de tercih edilmişti. Bu dönemde, Nike’ta tasarım ekibine dahil olan ve kısa sürede de baş tasarımcı olan Tinker Hatfield, ilk büyük projesini yine aynı dönem içerisinde yarattı. Nike’ın en önemli sneakerlarında kullanılan Nike Air teknolojisine farklı bir açıdan bakan Hatfield, bu hava tabanını görünür kılmayı düşünüyordu.

Centre Pompidou (Beaubourg) | Mimarlık Robotu
Centre Pompidou

Mimarlık kökenli olan Tinker Hatfield, bu düşüncesini tasarımı Renzo Piano’ya ait olan Paris’teki Centre Pompidou’nun dış görünümünden, özellikle de binanın iç düzeneğinin dıştan görülebilir olmasından ilham alarak geliştirdi ve hazırlamış olduğu Air Max tasarımında sneakerın topuk kısmında hava tabanının görünür kılmak adına bir pencere yarattı. Topuk kısmında şeffaf bir pencere yer alan bu ilk Air Max yani bilinen adıyla Air Max 1, hem Nike adına büyük bir başarıyı da beraberinde getirmiş hem de sneaker tasarımında bir devrim yaratmıştı.

AIR WALKER MAX (1988)
AIR MAX LIGHT (1989)

Air Max 1’in başarısıyla beraber gelişen süreçte, sırasıyla önce 1988 yılında çıkarılan özellikle yürüyüş öncelikli tasarlanan yepyeni silüet Nike Air Walker Max, arkasından 1989 yılında çıkarılan EVA köpük tabanıyla selefinden daha hafif Air Max Light (Air Max 2) Air Max serisini ilk sürdüren modeller olarak tüketiciyle buluştu.

Daha Cesur, Daha Büyük, Daha Gösterişli

90’lı yıllar aslında Air Max için, hep daha büyük Air pencereleri, Full Air içeren sneakerlar ve ayarlanabilen Air ünitesi gibi cüretkar ve yenilikçi değişimleri yansıtmıştı. Şaşırtıcı estetiklere sahip olan tasarımlar, arka arkaya 90’lı yıllarda sokaklarda fenomenler yaratıyordu. Streetwear; spor, müzik ve sokak kültürünün iç içe geçmesiyle doğmuştu. 90’lı yıllarda ise teknolojik gelişmelerin yardımı, tv ve internetin yaygınlaşması ile çok hızlı bir şekilde geniş kitlelere yayıldı.

The All-Time Greatest Nike Air Max 90s: Part 1 - Sneaker Freaker
AIR MAX 90 (1990)

1990 yılına gelindiğinde, müzik değişiyor, hip-hop giderek genişliyor, Brit-pop listelerde zirveye oynuyor ve spor kıyafetler artık günlük yaşamda vazgeçilmez hale geliyordu. İşte bu dönemde Tinker Hatfield, tıpkı Air Max 1’de olduğu gibi yeniden cesur bir hamle yapmak ve önceki dönemin büyük buluşu olan Nike Air’i daha da belirgin bir şekilde göstermek istiyordu. Başlarda Air Max 3 olarak adlandırılan ancak daha sonra Air Max 90 olarak bilinen tasarlanan modelde, topuk kısmındaki Air ünitesini gösteren pencere hem daha büyük, hem de kırmızı Infrared (kızılötesi) vurgularıyla iyice daha da belirginleşti. Akıcı hatlara sahip görünüş ile adeta durdUğunda bile hareketi temsil eden bir tasarıma sahip Air Max 90 ile tüm zamanların en popüler sneakerlarından biri ortaya çıkmıştı.

AIR MAX BW (1991)

Air Max 90’ın ardından giderek daha büyük pencereler yaratma fikri Nike Air Max BW yani Air Max Big Window ile de devam etti. Nike’ın ve Tinker Hatfield’ın ortak kararı: “Daha büyük pencere!” oluyordu

متشائم تحيط ز 1991 air max 180 - cabuildingbridges.org
AIR MAX 180 (1991)

Bir yıl sonra gerçekten bambaşka bir Air Max’in geldiği aşikardı. Hatfield’ın Air Force 1’in yaratıcısı Bruce Kilgore ile bir araya gelmesi, yeni Air Max tasarım sürecini epey farklı bir yöne itiyordu. Ortaya çıkan iş birliği, ilk kez Air teknolojisini dış tabanında sergileyen ilk Nike sneaker olan Nike Air Max 180’i doğurdu. Air Max 180, Ultramarine OG rengiyle 90’lı yılların başında sneaker sevgisine kapılan kişilerin aklında yer edinmeyi fazlasıyla başarıyordu.

Nike Air Max Archive | Highsnobiety | Nike air max, Nike air, Air max
AIR MAX ST (1992)
Buy nike air max 93 air max 270 > up to 40% Discounts
AIR MAX 93 (1993)

Nike’ın giderek devam eden “Daha Büyük Pencere” fikri 1992 yılında Air Max ST ile dikey bir şekilde yapıldı, ancak büyük etki 1993 yılında Air Max 93’te yaşandı. Koşucuların ayaklarının şeklini alabilecek bir yapıda bir Air teknolojisi uygulanmak amacıyla, daha büyük ve yatay bir şekilde tüm topuk kısmını kavrayan büyük pencereler Nike Air Max 93’ü, diğer Air Max’lerden ayırıyordu. Plastik süt şişelerindeki konturlu şekilden ilham alarak tasarlanan Nike Air Max 93, hem arkadan hem de yandan tamamen görünür 270 derecelik Air ünitesine sahip ilk Air Max’ti.

The Comprehensive Nike Air Max Timeline - Part 2 | Sneakerjagers
AIR MAX 94 (1994)

Günümüzde, Air Max fanatiklerini diğer sneakerheadlerden ayıran en belirgin model nedir derseniz, cevap şüphesiz; Nike Air Max 94 olacaktır. Tasarım olarak Air Max 93 ve Air Max Light’ın melezi olarak görülen Air Max 94, diğer Air Max’ler kadar bilinmemesi nedeniyle kimilerince “daha cool” olarak görülüyor.

Özel İlaç oluk nike 95 og - atmosfermuzik.com
AIR MAX 95 (1995)
Nike Sportswear Air Max Archives - Sneaker Bar Detroit
AIR RACER MAX (1995)

İlk Air Max’in satışa çıkmasından 7 sene sonra 1994 yılında Air Max serisinden ayrılan Tinker Hatfield’ın ardından, Nike’ın nispeten yeni tasarımcısı olan Sergio Lozano, Air Max 95’in dizginlerini ele aldı. Lozano, insan anatomosinden ilham alarak tasarladığı yeni Air Max’te, Air Max serisinin önceki modellerine göre büyük çaplı değişimlere yer verdi. Air Max’in ilk göze çarpan detaylarından olan dev swoosh logosu yerini minimalist bir şekilde ince bir swoosh’a bırakırken, görünür Neon renkte Air üniteleri sneakerın ön kısımlarına kadar devam ediyordu. Özellikle koşucular, ayakkabının ön taraflardaki görünür Air ünitelerine ve geceleri daha fazla görünürlük için dile ve topuğa eklenen 3M detaylara büyük ilgi gösterdi. Modanın önde gelen otoriteleri tarafından da olumlu tepkiler alan Sergio Lozano’nun Air Max 95’i, bugün bile Nike’ın en beğenilen modelleri arasında gösteriliyor.

ereksiyon çamaşır kapak nike air max 1996 ii - yenikoskesraotel.com
AIR MAX 96 (1996)
Nike Details the History of Air Max Sneakers - SneakerNews.com | Nike, Air  max, Sneaker collection
AIR MAX 97 (1997)

Nike, Air Max’in 10. Yıldönümünü topuktan ayağın tamamını kaplayan büyük bir Air ünitesine sahip yeni sneakerıyla kutlamayı seçti. Yıllarca giderek büyüyen hava tabanlı yastıklama sağlayan Air ünitesi, Air Max 97 ile ilk kez tüm ayağı kaplıyordu. Nike Air Max’in 10. Yılında, başlangıçta Japon Bullet “mermi” trenlerinden esinlenildiği düşünülen Air Max 97, dalgalı katmanlı bir üst yapıya sahip “silver bullet” (gümüş mermi) stili tasarım ile ortaya çıktı. OG renginin adına da bu trenlerden esinlenilerek “Silver Bullet” adı verildi. Ancak daha sonra “Behind the Design” serisinde sneakerın tasarımcısı Christian Tresser, dalgalı katmanlı üst kısmın aslında havuzdaki su dalgalanmalarını temsil ettiğini, gümüş renginin de BMX bisikletlerdeki alüminyum ve titanyum gibi metal kaplamalardan esinlenildiğini belirtiyordu.

Geçmişten Günümüze Üretilen Tüm Nike Air Max Modelleri - onedio.com
AIR MAX PLUS (1998)

Nike tasarımcısı Sean McDowell’ın Air Max Plus’ı, Florida’nın etkileyici gün batımına ve plajlarda sallanan palmiye ağaçlarından esinlenilerek tasarlandı. Güneşi görmediğiniz havanın kapalı olduğu günlerde, çevrenize Florida’nın güneşini getirmek istediğinizde McDowell’ın Air Max Plus’ı bu konuda yardımcı olacaktır.

AIR MAX 98 TL (1998)
Nike Air Tuned Max Celery Saturn Red CV6984-001| SneakerNews.com
AIR TUNED MAX (1999)

Geleceğe Dönüş ve Geçmişin Mirası

2000’li yıllara gelindiğinde, Air Max tasarımları geçmişin izlerini taşıyan bir çok tasarım detayını barındırıyor, geçmişinden ilham alıyor, hem de giderek artan hızda gelişen inovatif çalışmaları üzerinde toplamayı başarıyordu. Bütün bunları yaparken, değişen dünyaya da ayak uyduruyordu.

Kibar koridor Yıkmak nike air max 95 scarlxrd - haus-griessenkarblick.com
AIR MAX 2003

2003’te Lozano’nun Air Max 2003’ünde geniş çaplı değişimler yer alırken, Air ünitesi tıpkı Air Max 97’deki gibiydi. 2006’da ise amaç sporcular için köpükten ayrılmış, tamamen yastıklı bir taban yaratma fikrinden doğmuştu. 20 yılın ardından köpükten arınmış ilk tam ve her açıdan görülebilen Air ünitesi, Caged Air teknolojisi ile Air Max 360’da kullanıldı.

air max 360s cheap online
AIR MAX 360 (2006)
VAPOR MAX (2006)

VaporMax ile artık inovasyonun izleri daha da belirginleşiyordu. Air ünitesi dışında hiçbir şey içermeyen yeni Air Max taban ve Flyknit üst kısmın birleştiği belki de en hafif Air Max, VaporMax olarak kabul edildi.

FLYKNIT AIR MAX
AIR MAX 2015

Flyknit Air Max, önceki modellere göre koşuculara çorap benzeri bir uyum ve nefes alabilirlik sunan Flyknit üst katman içeriyordu. Üst kısımdaki renkli degrade desenlerinin renkleri tüm Air ünitesi boyunca da devam ederek epey etkileyici bir tasarım oluşturmuştu.

AIR MAX 270 (2019)

Air Max’lerin tasarımları sırasında yapılan geliştirmeler ve fikirler büyük çoğunlukla koşucular için olsa dahi, sneakerheadler için Air Max’ler uzun süredir günlük stilin büyük bir parçası konumundalar. Nike yıllar sonra, Air Max 270 ile lifestyle için tasarlanmış bir Air Max üreterek bu konuda beklentilere cevap verdi. Üstüne üstlük bu sneakerda Air Max 180 ve Air Max 93’e atıfta bulunan bir 180 derecelik Air ünitesine de yer verdi.

AIR MAX 720 (2019)

Nike’ın lifestyle Air Max serisini devam ettirdiği Air Max 720, tam uzunlukta ve en yüksek boyutta Air ünitesi barındıran tasarımı, uzay çağı görünümü ile 21. Yüzyılın en popüler sneakerlarından biriydi.

2020 Air Max Gününün Yenileri | Sneaker Tutkusu

AIR MAX 2090 (2020)

Air Max 90’ın 30. yılında Nike, Air Max’in fütüristik mirasını geleceğin ayakkabısına taşıdığı Air Max 2090 ile kutladı. 30 yıl önceki yan görünümlü, gelenesel Air ünitesi çok daha büyük bir haliyle sneakerda yer aldı.

VAPORMAX EVO (2021)

2021’deki özel VaporMax EVO modeli, Air Max 90, Air Max 1, Air Max 93 ve Air Max Plus gibi klasik modellerden öğeler kullanılarak tasarlandı.